Współczesna sztuka ukraińska na wystawie „Mapy” w galerii Kordegarda. Prace artystów znajdują się kolekcjach w Austrii, Francji, Niemczech

- Cieszę się, że w Kordegardzie, po plenerowej wystawie prac artystki ludowej Marii Prymaczenko, udało się zorganizować ekspozycję współczesnej sztuki ukraińskiej. (...) Wystawa to przede wszystkim wymiar artystyczny, ale my dzisiaj musimy myśleć także o szerszym kontekście.

W pracach tych powinniśmy zobaczyć także odniesienie do trwającej wojny, a więc brutalnej napaści Federacji Rosyjskiej i bohaterskiej obrony Ukraińców – powiedział wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gliński podczas otwarcia wystawy „Mapy” w Kordegardzie – galerii Narodowego Centrum Kultury. Twórczość ukraińskich artystów reprezentuje międzypokoleniowaekspozycja, która łączy różne osobowości artystyczne i techniki: rzeźbiarstwo Oleha Kapustyaka, malarstwo Nikity Tsoya i grafikę Vasyla Savczenki.

- Oprócz tego, że nasze instytucje kultury tak są niezwykle aktywne w udzielaniu pomocy dla Ukrainy w bardzo wielu wymiarach, działamy także za granicą - bezpośrednio współpracujemy z ukraińskim rządem i walczymy o to, żeby wspomóc obronę Ukrainy – podkreślił podczas wernisażu prof. Piotr Gliński.

Wicepremier przypomniał, że na terytorium Ukrainy toczy się realna wojna. "Przyzwyczajenie jest siostrą obojętności. My nie możemy się przyzwyczajać do tego, że w tej chwili ta wojna została nieco przez Putina zmieniona – na tzw. „wojnę małych kroków”. Zwrócił uwagę, że na Ukrainie giną niewinni ludzie i dokonywane są straszliwe zbrodnie wojenne. Zaznaczył, że nie może być zgody na bezpodstawną napaść na niepodległe, suwerenne państwo.

Niestety, nie wszyscy w Europie mają takie samo zdanie, dlatego musimy bardzo mocno powtarzać, że na coś takiego nie ma zgody. Wobec tej opresji musimy być razem. Wczoraj brałem udział w Radzie Unii Europejskiej ds. kultury. Na tym forum podział jest wyraźnie widoczny, dlatego cały czas musimy walczyć o to, by pomoc od międzynarodowych instytucji dotarła na Ukrainę.Dotychczasowe propozycje wsparcia, proponowane przez państwa europejskie są niewystarczające – wskazał minister kultury i dziedzictwa narodowego.

Wicepremier przypomniał liczne inicjatywy pomocowe podjęte przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz instytucje w kraju i na terytorium Ukrainy. Zapowiedział m.in. zamiar zorganizowania tournée ukraińskich orkiestr symfonicznych.

- Wysłaliśmy na Ukrainę już 19 transportów z materiałami do ochrony dzieł sztuki i zabytków. Pierwszy transport z Muzeum Narodowego w Poznaniu dotarł do Lwowa już 11 marca. Na miejscu realizujemy natomiast pobyty stypendialne dla artystów. Chcemy także zorganizować tournée dla Orkiestry Symfonicznej z Kijowa i innych artystów z Ukrainy, przebywających w Europie Zachodniej. To również jest sposobem na rozpowszechnianie informacji i przekonanie świata, że wobec wojny na Ukrainie nie można być obojętnym – podkreślił prof. Piotr Gliński.

W otwarciu wystawy uczestniczył jeden z autorów prezentowanych prac – Vasyl Sawczenko, który jako jedyny przebywa na terytorium Polski.

- Bardzo się cieszę z tego, w jaki sposób Polska wspiera Ukrainę w tym trudnym dla niej czasie. Polska wspiera nas całym sercem, a my bardzo to wsparcie odczuwamy - podkreślił artysta.

O wystawie „Mapy”

Na wystawie obok malarstwa i kolażu Nikity Tsoya, przedstawiona została rysunkowa twórczość Vasyla Savczenki oraz prace rzeźbiarskie Oleha Kapustyaka. Artystów łączy subtelność, liryzm i melancholia. Odwołują się do zbiorowej podświadomości i archetypów. Tytułowe „Mapy” najbardziej czytelne są w twórczości Oleha Kapustyaka, którego geometryczne rzeźby stanowią wyobrażenie planów miejskich, a niekiedy pojedynczych budynków. Nie są to jednak mapy w tradycyjnym rozumieniu, odwzorowane przestrzennie w trzech wymiarach, ale raczej blokowe struktury przypominające modernistyczne destrukty, ruiny cywilizacji wywołujące uczucie niepokoju. Artysta odwołuje się do dwóch kategorii estetycznych – wzniosłości i malowniczości. Pierwsza ma swoje źródło w obawie przed nieznanym, odwiecznym, podlegającym działaniu czasu, druga– przywołuje nastrój nostalgiczny i dekadencki. „Mapy” Kapustyaka intrygują widza i inspirują do poszukiwania treści i znaczeń ukrytych za masywnymi ścianami. Rodzą u odbiorcy wątpliwości i pytania, na które nie ma pewnych odpowiedzi.

Nikita Tsoy kreuje symboliczną mapę znaków i symboli, w której odnaleźć można zarówno odniesienia do archetypu, jak i ikon popkultury. Tsoy mitologizuje przedmioty codziennego użytku, poszukuje znaczeń podskórnych, magicznych, niekiedy wynikających z niuansów językowych. Z kolei Vasyl Savczenko tworzy ze ścięgien, tkanek i mięśni abstrakcyjne mapy ludzkiego ciała. W jego pracach człowieka symbolizują (a może zastępują?) tkanki ciała.

Prace ukraińskich artystów będzie można oglądać w Kordegardzie do 24 kwietnia.

O artystach

Oleh Kapustyak urodził się w 1962 r. we Lwowie, gdzie nadal mieszka i tworzy. Jest rzeźbiarzem i konserwatorem, pracującym w metalu, kamieniu i drewnie. W 1985 r. ukończył Lwowski Państwowy Instytut Sztuki Użytkowej i Zdobniczej na Wydziale Ceramiki. Specjalizuje się w rzeźbie monumentalnej. Uczestniczył w ponad 60. wystawach zbiorowych oraz indywidualnych w Ukrainie, Rosji, Białorusi, Niemczech, Holandii, Danii i Francji. Jego prace znajdują się w kolekcjach instytucjonalnych i prywatnych w Austrii, Francji oraz Niemczech (m.in. Deutsches Museum).

Vasyl Savczenko urodził się w 1994 r. Studiował sztuki wizualne na Akademii Sztuk Pięknych we Lwowie i grafikę na ASP we Wrocławiu. Jest twórcą interdyscyplinarnym, który pracuje w wielu dziedzinach sztuk wizualnych i projektowania. Brał udział w 80. międzynarodowych wystawach i projektach artystycznych w różnych krajach (Ukraina, Polska, Litwa, Portugalia, Włochy, Niemcy, Francja, Bułgaria, Hiszpania, Stany Zaznaczone, Chiny, Tajlandia i Egipt). Aktualnie sprawuje funkcje asystenta w pracowni Technik Cyfrowych na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, jest takżekoordynatorem wydziału w projekcie wystawienniczym „Wpis Ukończony”, prezentowanym w Zbrojowni Sztuki w Gdańsku. Vasyl Savczenko był dwukrotnie stypendystą programu stypendialnego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Gaude Polonia w 2019 i 2022 roku oraz laureatemgłównej nagrody w konkursie Ukrainian Young Book Design Awards 2019 w Kijowie za książkę „Moje Curriculum Vitae”.

Nikita Tsoy urodził się w 1991 r. Jest absolwentem Narodowej Akademii Sztuk Pięknych i Architektury w Pracowni Malarstwa Ściennego i Kultury Sakralnej (uzyskał dyplom w 2016 r.). W latach 2018–2019 studiował w kijowskiej Akademii Sztuki Mediów. Uczestniczył w licznych konkursach malarskich i plenerach na terytorium Ukrainy i zagranicą (m.in. w Japonii, Francji i Meksyku). W 2017 r. uzyskał tytuł Najlepszego Artysty Ukrainy w konkursie „Art Battle” galerii White World w Kijowie. Jego prace znajdują się w licznych kolekcjach prywatnych w Europie. Od 2016 r. jest członkiem Narodowego Związku Młodych Artystów Ukrainy.

Źródło: gov.pl